Anke Kegel begeleidt kinderen bij rouw en verdriet

HELMOND – Anke Kegel uit Brandevoort begeleidt kinderen met rouw- en verliestherapie. Zowel individueel, als klassen en leerkrachten op basisscholen. Wanneer je praat over rouw- en verlies denk je misschien al snel aan overlijden. En hoewel dat zeker bij haar werk hoort, kan het ook gaan om ander verlies, zoals echtscheiding, verhuizing of langdurige ziekte binnen het gezin.

Anke heeft ruim twintig jaar in het basisonderwijs als leerkracht voor de klas gestaan. Eerst in Eindhoven en later bij Openbare Basisschool Brandevoort. In haar klassen voelde Anke zich altijd al betrokken bij kinderen die het moeilijk hadden. “Ik had het gevoel dat ik in de klas niet altijd voor het kind kon betekenen wat het nodig had”, vertelt ze. “Als leerkracht heb je het namelijk hartstikke druk. Je hebt een vol programma en in de klas gebeurt er veel met de kinderen, ook op sociaal-emotioneel gebied.” Ze ging zich verdiepen in weerbaarheidstrainingen, zodat ze na schooltijd op zzp-basis nog wat extra voor deze kinderen kon betekenen.

Persoonlijke ervaring
“Toen mijn jongste zoon in groep vier zat, ook op OBS Brandevoort, werd klasgenootje Britt Havermans ernstig ziek. Ik zag toen van dichtbij hoe ingewikkeld en verdrietig het was. De impact op het gezin is enorm; angst, verdriet en hoop wisselen elkaar af. Ook in de klas gebeurde er veel. Zowel bij mijn eigen zoontje als bij mijn collega zag ik wat het doet als er een kind in de klas ziek wordt. Britt was zoveel mogelijk op school en haalde daar veel plezier uit. Als leerkracht gun je haar dat enorm, maar het is niet altijd gemakkelijk. Het doet veel met de dynamiek in de klas en waar moet je rekening mee houden? Wat kon je tegen haar zeggen en wat niet?” Anke besloot om de groep te gaan ondersteunen met weerbaarheidstrainingen. In groep zeven, op 16 februari 2017, is Britt overleden. “Het was ongelooflijk verdrietig en bijna onvoorstelbaar dat het gebeurde. Ik zag van dichtbij de impact op de klas, op mijn eigen zoon en op het team. Daar voelde ik me heel erg mee verbonden. Van daaruit groeide mijn interesse in hoe om te gaan met verdriet, angsten en zorgen bij kinderen. Ik ging erover lezen en startte met het volgen van cursussen op dat gebied. Daar ben ik eigenlijk niet meer mee gestopt.”

Anke rondde de opleiding tot Rouw- en Verliesbegeleider af en daarna ook nog de opleiding tot Rouw- en Verliestherapeut. In 2017 besloot ze te stoppen als leerkracht en is ze gestart met haar eigen praktijk, om kinderen en hun ouders op individuele basis en klassen en hun leerkracht in het primair onderwijs te ondersteunen bij rouw. “Want als één kind met rouw te maken heeft, doet dat altijd iets met de dynamiek, de sfeer, in de groep”, zo weet Anke. Inmiddels heeft ze ook het traumasensitief lesgeven toegevoegd aan haar kennis en vaardigheden als therapeut. “Daarbij draait het er om dat ik leraren help om trauma te herkennen bij kinderen en ze leer hoe ze er mee om moeten gaan in de klas. Trauma en rouw zijn nogal heftige begrippen, maar het speelt wel bij kinderen en daar mag meer aandacht voor zijn in de klas.”

Herkenning en erkenning
De kracht van traumasensitief lesgeven zit hem in de erkenning. “Voor een kind is het belangrijk dat een leerkracht weet wat er speelt. Trauma kan onzichtbaar aanwezig zijn. Het wil ook niet zeggen dat leraren er een heel extra lespakket bij krijgen. Eigenlijk is het vooral dat leraren herkennen dat kinderen een ‘onzichtbare rugzak met verdriet’ met zich mee kunnen dragen. Door te laten merken dat jij als leraar weet wat er speelt, en dat kan al heel kort, ervaart het kind meer rust. Het gaat om erkenning; je hoeft het niet op te lossen. Een problematische thuissituatie kun je als leerkracht bijvoorbeeld niet zomaar oplossen, maar het kan voor het kind al enorm helpen als je het bij binnenkomst echt even ziet.”

Als de leerkracht weet wat er speelt bij een kind, kan hij ook herkennen hoe dit het gedrag van het kind beïnvloedt, meent Anke. “Je leert wanneer de alarmbelletjes gaan rinkelen. Ik weet dat ik moet doorvragen; wat zou er kunnen zijn? Bijvoorbeeld als een kind inééns boos wordt, terwijl er eigenlijk niets aan de hand is, weet ik dat ik moet doorvragen. En het helpt enorm dat ik zelf leerkracht ben geweest, want ik herken mezelf vaak in de eerste reactie van de leerkracht.”

De begeleiding die Anke aanbiedt is individueel en voor het basisonderwijs. Bij individuele begeleiding draait het vooral om het kind, maar de ouders worden er wel bij betrokken. “Want therapie van kinderen gaat voor een deel ook via de ouders. Ik geef hen ook tips hoe zij er thuis mee om moeten gaan. En in de individuele begeleiding help ik kinderen bij het vinden van balans. Hoe blijf je tóch overeind, als je rugzak zo zwaar is? Gelukkig zijn kinderen heel veerkrachtig en dat voel ik ook in mezelf. Met een lekkere boswandeling of door wat leuks te ondernemen met mijn gezin of vriendinnen lukt het mij om mijn hoofd weer leeg te maken. Dat geeft weer lucht en is heerlijk ontspannend.”

Dit artikel verscheen op donderdag 21 oktober in Ons Brandevoort Magazine.

Vergelijkbare artikelen

Boeken Kristie schrijft

In de media

Als journalist ben ik het wel gewend om mijn naam in de krant te zien staan. Maar nooit in de kop (koeienletters!) en al zeker niet met een foto van mij erbij en een artikel dat helemaal over mij(n boek) gaat. Dit keer waren de rollen omgedraaid. De vragen werden aan mij gesteld en ik […]

Lees meer
Boeken Kristie schrijft

Doen waar jij gelukkig van wordt is nooit verspilde tijd

Op een dag begin je te schrijven aan een manuscript. Je hebt een idee voor een verhaal. In je hoofd krijgt het vorm en zelf word je er enthousiast van, maar tegelijkertijd voel je onzekerheid: gaat iemand mijn werk ooit lezen? Ben ik mijn kostbare tijd niet aan het verspillen?  Het schrijven van een boek […]

Lees meer
Boeken Kristie schrijft

Gratis kort verhaal: Een zomer Offline

De Rock & Flirt serie is ontstaan uit een kort verhaal over Fleurs beste vriendin Sofie. Zij wordt door Fleur uitgedaagd om een maand lang geen social media te gebruiken. En daar ziet ze behoorlijk tegenop. Maar als ze op de eerste dag in de trein al meteen met een leuke man in gesprek raakt, […]

Lees meer